Η γυμνή «Ελληνίδα Σκλάβα» ήταν το διασημότερο γλυπτό του 19ου αιώνα στην Αμερική

Το διασημότερο αμερικανικό άγαλμα του 19ου αιώνα απεικονίζει μία γυμνή Ελληνίδα σκλάβα. Ήταν ένα πρωτοποριακό έργο τέχνης που από την πρώτη στιγμή ξεσήκωσε αντιδράσεις, αλλά τελικά αγαπήθηκε όσο λίγα.

Ο Χάιραμ Πάουερς θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους αμερικανούς γλύπτες όλων των εποχών.

Χάιραμ Πάουερς

 Το 1837 πήρε την απόφαση να μετοικήσει μόνιμα στη Φλωρεντία. Εκείνη την εποχή η κατάσταση στη μετεπαναστατική Ελλάδα ήταν ακόμη ταραχώδης και οι αιματηρές μνήμες του αγώνα νωπές.

Οι ελληνοτουρκικές συγκρούσεις δεν είχαν σταματήσει, ενώ Έλληνες που ζούσαν σε αλύτρωτα εδάφη υπέφεραν από τον τουρκικό ζυγό.

Ο Πάουερς είχε παρακολουθήσει ανελλιπώς την εξέλιξη της Ελληνικής επανάστασης από τις ειδήσεις που έφταναν στην πατρίδα του.

Οι ηρωικοί αγώνες των Ελλήνων τον είχαν συγκινήσει και αυτό αποτέλεσε πηγή έμπνευσης.

Το 1843, όντας πλέον τόσο κοντά στην ελληνική πραγματικότητα, άρχισε να σκαλίζει το άγαλμα που έμελλε να μείνει στην ιστορία ως το σπουδαιότερο έργο του.

Η «Ελληνίδα Σκλάβα» απεικονίζει μία γυμνή νεαρή γυναίκα, με αλυσίδες στα χέρια. Ανάμεσα στα δεσμά της, κρατά ένα μικρό σταυρουδάκι, ενώ παράλληλα στηρίζεται σε έναν κιονίσκο.

Σύμφωνα με τον Πάουερς: «οι Τούρκοι απήγαγαν τη σκλάβα από ένα ελληνικό νησί, κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης. Ο πατέρας της, η μητέρα της και πιθανόν όλα τα αγαπημένα της πρόσωπα είχαν εξολοθρευτεί από τον εχθρό. Η ίδια κρατήθηκε ζωντανή ως πολύτιμο λάφυρο πολέμου. Τώρα βρίσκεται ανάμεσα σε βάρβαρους ξένους, έχοντας τη δυστυχία να θυμάται κάθε λεπτομέρεια από τα καταστροφικά γεγονότα που την οδήγησαν σ’ αυτή την κατάσταση. Στέκει εκτεθειμένη στα βλέμματα των ανθρώπων που απεχθάνεται και αναμένει τη μοίρα της με έντονο άγχος, το οποίο μετριάζεται από την πίστη της στην καλοσύνη του Θεού. Συγκεντρώστε όλα αυτά τα βάσανα μαζί, και προσθέσετε σε αυτά το σθένος και την υποταγή που αισθάνεται ένας Χριστιανός. Δεν περισσεύει χώρος για ντροπή».

Το γλυπτό του Χάιραμ Πάουερς αποτελεί ένα κράμα αρχαίας και σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Ο συμβολισμός πίσω από την «Ελληνίδα Σκλάβα» πηγάζει από τους εθνικούς απελευθερωτικούς αγώνες και από τα δεινά που πέρασαν οι Έλληνες-σύγχρονοι του Πάουερς στα χέρια των Τούρκων.

Παράλληλα, η τεχνοτροπία θυμίζει σε μεγάλο βαθμό γνωστά αρχαιοελληνικά αγάλματα της ελληνιστικής περιόδου, όπως η Αφροδίτη της Κνίδου και η Αφροδίτη των Μεδίκων. Ο καλλιτέχνης επιχείρησε να ενώσει παρόν και παρελθόν με σκοπό το μήνυμα του να ηχήσει πιο δυνατά.

Αντιδράσεις

Όταν ο Χάιραμ Πάουερς εξέθεσε για πρώτη φορά τη «Σκλάβα», η κοινή γνώμη δεν ήταν ιδιαίτερα ένθερμη.

Η εικόνα της απόλυτης γύμνιας ξένιζε τους ανθρώπους της εποχής του, οι οποίοι έτειναν να ταυτίζουν το γυμνό με το άσεμνο.

ΜΥΘΑΓΩΓΙΑ - MYTHAGOGIA: Η Ελληνίδα Σκλάβα / The Greek Slave

Η Αμερική του 19ου αιώνα ήταν μία χώρα συντηρητική, προσκολλημένη σε αυστηρά ήθη και παρωχημένες αντιλήψεις. Αυτό αντανακλούνταν και στην τέχνη.

Οι καλλιτέχνες απέφευγαν να απεικονίζουν αποκαλυπτικές σκηνές που ενδέχετο να  σκανδαλίσουν τους θεατές. Για τον λόγο αυτό, ο Πάουερς θεωρήθηκε πρωτοπόρος.

Η «Ελληνίδα Σκλάβα» αποτέλεσε το πρώτο άγαλμα Αμερικανού γλύπτη το οποίο απεικόνιζε μία γυναίκα σε κανονικές διαστάσεις και χωρίς καθόλου ρουχισμό.

Σε μία έκθεση παρευρέθηκαν 50.000 επισκέπτες και περίμεναν για ώρες να κόψουν εισιτήριο.

Προτού οι αντιδράσεις αρχίσουν να γίνονται μαζικές, ο μεγάλος γλύπτης έσπευσε να δικαιολογηθεί, επεξηγώντας τον συμβολισμό του αγάλματός του.

Η νεαρή γυναίκα αναπαριστά ένα τέλειο πρότυπο χριστιανικής αγνότητας. Η στάση του σώματός της και η έκφραση του προσώπου της μαρτυρά ότι επιθυμεί να προστατευτεί από τα αδιάκριτα βλέμματα των επιτήδειων περαστικών. Επιπλέον, η γύμνια της είναι αποτέλεσμα εξαναγκασμού κι όχι επιλογής. Έχει αρπαχτεί από τους Τούρκους και εκτίθεται παρά τη θέλησή της στο σκλαβοπάζαρο της Πόλης.

Τα λόγια του Χάιραμ Πάουερς κατόρθωσαν να πείσουν πολλούς αμερικανούς ιερείς, οι οποίοι αναγνώρισαν τον απώτερο χριστιανικό συμβολισμό του γλυπτού. Έτσι, υπό την καθοδήγηση των πνευματικών πατέρων, όλο και περισσότεροι πιστοί, αλλά και άνθρωποι που αρχικά το χλεύαζαν θέλησαν να θαυμάσουν το περίφημο έργο τέχνης.

Η «Ελληνίδα Σκλάβα» αποτελεί έργο-σταθμό για την αμερικανική τέχνη.

Μετατράπηκε ακούσια σε σύμβολο κατά της δουλείας σε μια εποχή που οι σκλάβοι στην Αμερική ανέρχονταν σε εκατομμύρια. Ταυτόχρονα, έσπασε το συντηρητικό στερεότυπο της γύμνιας, ενώ ανέδειξε κι ένα από τα διαχρονικότερα κοινωνικά ζητήματα παγκοσμίως.

Η καταπίεση της γυναίκας και το εμπόριο λευκής σαρκός ήταν θέματα για τα οποία δεν γινόταν συχνά λόγος, πόσο μάλλον δημόσια.

Με αφορμή το άγαλμα του Χάιραμ Πάουερς, τα φεμινιστικά κινήματα βρήκαν πάτημα για να ανοίξουν ένα δημόσιο διάλογο σχετικά με τα δικαιώματα της γυναίκας και τη συστηματική καταπίεση που αυτή υφίστατο από την κοινωνία….

Πηγή :  http://www.mixanitouxronou.gr

You might also like
Comments
Loading...

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More